ZarST
Shahar tayanadigan infratuzilmani raqamlashtirish.
Oddiy tilda
- Bu nima
- Shahar suv taʼminoti korxonasining ish tizimi: abonentlar va xonadonlar, suv tarmogʻi, arizalar va joydagi brigadalar ishi hisobi.
- Kim uchun
- Korxona xodimlari uchun — 15 boʻlimdagi 220 ga yaqin kishi, dispetcherlardan tortib joyga chiqadigan brigadalargacha.
- Nima beradi
- Avval qogʻozda va turli boʻlimlarda boʻlgan narsa endi bitta tizimda. Brigadalar arizalarni telefonda oladi, ilova esa aloqa boʻlmagan yertoʻlada ham ishlaydi. Arizalar Telegram-botlar orqali ham keladi.
ZarST — shahar suv taʼminoti korxonasining raqamli boshqaruv platformasi. U korxona, abonentlar, suv tarmogʻi va dala xodimlarini yagona tizimga birlashtiradi — veb, mobil va Telegram interfeyslari, GIS xaritalar va GPS kuzatuv bilan.
Biznes konteksti
Suv taʼminot — Zarafshon shahrining kommunal suv xoʻjaligi korxonasi: 15 ta boʻlimda ≈220 xodim, shahar boʻylab suv tarmogʻi va minglab abonentlar. Tizimgacha ish qogʻoz, telefon qoʻngʻiroqlari va tarqoq Excel fayllarda yuritilgan.
Muammo
Suv taʼminoti korxonasi butun shahar boʻylab jismoniy infratuzilmani boshqaradi, ammo bilimlar koʻpincha qogʻoz hujjatlar, boʻlimlar va dalada ishlovchi odamlar oʻrtasida tarqalib ketgan. Yagona tizimsiz tarmoqni koʻrish, brigadalarni muvofiqlashtirish va abonentlarga tez xizmat koʻrsatish qiyin.
Yechim
Next.js boshqaruv konsoli, aloqa boʻlmaganda ham ishlaydigan React Native dala ilovalari, Telegram botlar va interaktiv GIS qatlamiga ega yagona ERP. Aktivlar, abonentlar, xodimlar va dala operatsiyalari yagona haqiqat manbaiga tayanadi.
Men nima qildim
Korxonadagi yagona dasturchi — arxitektura, kod va production. Talablar korxona boʻlimlaridan kelgan.
Arxitektura
- DDD tuzilmasi: Domain, Application, Infrastructure, Interfaces
- Boʻlimlar va rahbarlar boʻyicha taqsimlangan 80+ ruxsatli rollar modeli
- Dala ilovasi va backend oʻrtasida offline-first sinxronlash
Backend
- Konsol, mobil ilova va uchta Telegram bot uchun Laravel 13 / PHP 8.4 API
- Dispetcherlik arizalari, binolar va xonadonlar reyestri, yuridik mijozlar, quduqlar, HR va ombor
- 200 000+ billing yozuvi asosida «berildi → hisoblandi → yoʻqotishlar» suv balansi
Frontend va ilovalar
- GIS xaritalar va GPS monitoringga ega Next.js 16 boshqaruv konsoli
- React Native 0.85 dala ilovasi: GPS smenalar, fotohisobotlar, xaritaga bogʻlangan obyektlar
API va integratsiyalar
- API orqali shahar arizalar platformasi
- Billing tizimi bilan maʼlumot almashinuvi
- Biometrik ish vaqti hisobi uchun ISAPI orqali Hikvision kirish terminallari
- Uchta Telegram bot
Maʼlumotlar bazasi
- MySQL: 464 bino, 22 000 xonadon, 557 yuridik mijoz, 845 quduq
- Server tomonida sahifalash, N+1 soʻrovlarsiz, ETag keshlash — asosiy ekranlar 3–15× tezroq
Xavfsizlik
- Xavfsizlik auditi topilmalari yopildi: ochiq qolgan maxfiy kalitlar fayli, HR endpointlarida avtorizatsiya yoʻqligi, localStorage ichidagi tokenlar
- Barcha maxfiy kalitlar almashtirildi; CSP va HttpOnly-cookie orqali autentifikatsiya
- Toʻliq audit jurnali va xatolar monitoringi
Chiqarish va ekspluatatsiya
- ~900 ta backend va 130+ frontend testi, PHPStan — majburiy tekshiruv bosqichi
- Productionga joylashtirish va qoʻllab-quvvatlash
- Google Play uchun reliz: AAB imzolash, maxfiylik siyosati, fon rejimida joylashuvdan foydalanish asoslanmasi
Muhandislik tahlili: Dala maʼlumotlarini oflayn sinxronlash
- Dala xodimi GPS orqali kuzatiladigan smenani boshlaydi, fotohisobotlar oladi va xaritaga obyektlar qoʻshadi.
- Aloqa boʻlmasa, hammasi qurilmadagi navbatda qoladi — yertoʻlalar va quduqlarda hech narsa yoʻqolmaydi.
- Tarmoq tiklangach, ilova navbatdagi paketni sinxronlash API siga yuboradi.
- Interfaces qatlami xodimni autentifikatsiya qiladi va rollar modeli boʻyicha ruxsatlarni tekshiradi.
- Domain qoidalari maʼlumotlarni validatsiya qiladi; ular MySQL da saqlanadi va audit jurnaliga yoziladi.
- Rahbarlar brigadalarni GPS monitoring xaritasida va Next.js konsolidagi hisobotlarda koʻradi.
Texnik yechimlar va murosalar
- DDD qatlamlari — Biznes qoidalari Domain va Application qatlamlarida joylashadi; HTTP, saqlash va adapterlar tashqarida qoladi. (Murosa: Oddiy MVC dan koʻproq kod — lekin qoidalar taqdimot kodiga tegmasdan oʻzgaradi va alohida test qilinadi.)
- Bitta backend, uch turdagi klient — Konsol, dala ilovasi va botlar bitta API va bitta ruxsatlar modelidan foydalanadi. (Murosa: API oʻzgarishlari telefonlarga allaqachon oʻrnatilgan ilova versiyalari bilan mos qolishi kerak.)
- Qurilmadagi navbat — Dala ishlari avval qurilmada yoziladi va tarmoq tiklanganda sinxronlanadi. (Murosa: Ofis dala maʼlumotlarini kechikish bilan koʻradi — lekin brigadalar yer ostida boʻlganda hech narsa yoʻqolmaydi.)
- Avval oʻlchash, keyin optimallashtirish — Sekin ekranlar profillandi va sababidan tuzatildi: server tomonida sahifalash, N+1 soʻrovlarsiz, ETag keshlash. (Murosa: Optimallashtirishlar toʻgʻriligini saqlash kerak boʻlgan qoʻshimcha kod yoʻllarini qoʻshadi; ularni testlar va PHPStan himoya qiladi.)
Asosiy modullar
- Korxonani boshqarish
- Abonentlarni boshqarish
- Suv infratuzilmasini boshqarish
- Xodimlarni boshqarish
- GIS va interaktiv xaritalar
- Dala xodimlarini boshqarish
- GPS kuzatuv
- Mobil ilovalar
- Offline-first jarayonlar
- Telegram botlar
- Raqamli egizak yaratish
Natijalar
- 15 boʻlimdagi ≈220 xodim bitta tizimda ishlaydi
- ~1000 ariza, 464 uy, 22 000 xonadon va 845 quduq raqamlashtirildi
- 200 000+ qator billing import qilindi — suv balansi avtomatik hisoblanadi
- Asosiy ekranlar 3–15 baravar tezroq (arizalar arxivi 328 → 44 ms)
- ~900 backend va 130+ frontend test, PHPStan — toʻsiq
- Dala ilovasi Google Play’da chop etilgan
- 2026-yil noyabr holatiga koʻra, rezyumemdan
zarst.uz
Boburbek